روبوسی نمایندگان گروه 1+5 پس از توافق با ایران در ژنو یادآور روبوسی نمایندگان تقریبا همین کشورها در زوریخ، یکی دیگر از شهرهای سوئیس در چهار سال پیش است . در آن زمان وزرای خارجه دیگری بر مسند کار بودند و به جای ایران، ارمنستان و ترکیه در محور مذاکرات قرار داشتند. در دهم اکتبر سال 2009 میلادی وزرای خارجه آمریکا، فرانسه، روسیه و سوئیس و همچنین نمایندگان اروپا از امضای توافقنامه عادی سازی روابط میان ارمنستان و ترکیه به گرمی استقبال کردند. اکنون، چهار سال پس از امضاء، این توافقنامه در کشوهای مجالس ارمنستان و ترکیه در حال خاک خوردن است. این موضوع برای ارمنستان جای بسی خوشحالی دارد، زیرا این توافقنامه دربرگیرنده هیچ نکته مثبتی برای ارمنستان نبوده و تهدیدهایی را در خود نهفته داشت. احتمالا استقبال گرم به عمل آمده از توافق با ایران سرنوشت بهتری از توافقنامه ارمنستان و ترکیه خواهد داشت. البته بر خلاف توافقنامه عادی سازی روابط ارمنستان و ترکیه، تدوام توافق با ایران می تواند در برگیرنده نکات مثبتی برای ارمنستان باشد. نخست این توافق به معنی کاهش تحریم های بین المللی بر علیه ایران خواهد بود. تشدید این تحریم ها تاثیرات قابل توجهی بر روی اقتصاد ارمنستان داشته است. در بسیاری از زمینه ها همکاری های ایران و ارمنستان با مشکل مواجه شده اند. کاهش تحریم ها می تواند بر اقتصاد ارمنستان نیز تاثیر گذاشته و چشم انداز سیاسی و راهبردی این کشور را دچار تغییر کند. از سوی دیگر توافق ایران و غرب تا حد زیادی از میزان تنش های موجود در منطقه خواهد کاست. این تنش یکی از توجیهات محوری روسیه برای القای وجود تهدیدات و شانتاژهای نظامی علیه ارمنستان محسوب می شود. البته این تنها یکی از توجیهات بکار گرفته شده است و توافق ایران با غرب نمی تواند موجب رهایی ارمنستان از این روش متداول روسیه شود. در واقع این توافق موجب ایجاد فرصت ها و تهدیدات جدید برای ارمنستان خواهد شد. مسئله مهم این است که توافق ایران و غرب بویژه اگر جنبه بلند مدت داشته باشد، حداقل از دید حاکمان کنونی کاخ کرملین در تضاد با منافع روسیه خواهد بود. این بدان معنی خواهد بود که شاید روسیه در صدد سوء استفاده از نفوذ خود بر روی حاکمان ارمنستان برای ایجاد مشکلات جدید در منطقه برآمده و بدین ترتیب از تبدیل شدن توافق ایران و غرب به عاملی جدی در قفقاز جلوگیری کرده و جهت گیری تحولات منطقه ای را دچار تغییر عمده نماید. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسرائیل هفته گذشته تلاش کرد پوتین را متقاعد کند تا از توافق گروه 1+5 با ایران جلوگیری نماید. مشکل بتوان گفت که آیا نتانیاهو در متقاعد کردن پوتین دچار مشکل شد و یا این که پوتین نتوانست نظر مساعد گروه 1+5 را جلب کند؟ شاید پوتین نخواست از توافق گروه 1+5 جلوگیری نماید و بدین ترتیب به نوعی از زیر بار دین خود نسبت به غرب در موضوع برنامه های همکاری های شرقی اتحادیه اروپا درآمده و از این که غرب برخورد سختی با روسیه برای بازداشتن اوکراین از امضای توافقنامه همکاری با اتحادیه اروپا نداشته است، قدردانی کرد. اما همچنانکه غرب در رابطه با کشورهای عضو برنامه همکاری های شرقی دارای سناریوی جایگزین است، روسیه نیز بی شک با خودداری از ایجاد مشکل بر سر راه توافق ایران و غرب شاید در صدد ایجاد مشکل در مسیر اجرای این توافق در آینده باشد. در این راه یکی از ابزارهای روسیه می تواند نفوذ این کشور در ارمنستان باشد. این که سهم ارمنستان از توافق ایران و غرب "فرصت" خواهد بود یا "تهدید" بستگی مستقیم به رویکردهای آتی دولت ارمنستان خواهد داشت.
نویسنده: هاگوب بادالیان

Lragir.am

روبرت مارکاریان