روسای فرانسوی، آمریکایی و روسی گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا پس از سفر به باکو و ایروان در 17 و 18 دسامبر، راهی استپاناکرت مرکز قره باغ شدند. روسای گروه مینسک ابتدا با رهبران قره باغ دیدار کرده و سپس جیمز وارلیک و ژاک فور روسای آمریکایی و فرانسوی این گروه به دیدار نمایندگان سازمان های غیردولتی شتافته و ایگور پوپوف رئیس روسی گروه نیز با موسس هاگوپیان وزیر دفاع قره باغ دیدار و گفتگو کرد. این تقسیم کار بی سابقه در گروه مینسک با توجه به انتظارات کارشناسانه حاکی از این موضوع است که پس از اتخاذ تصمیم ارمنستان برای الحاق به اتحادیه گمرکی ممکن است روسیه نقش برتر در حل مناقشه قره باغ را بر عهده بگیرد. همچنین دیدگاه هایی در خصوص احتمال استقرار نیروهای حافظ صلح روسی در منطقه قره باغ و تضمین حضور در منطقه مطرح است. هنوز مشخص نیست که آیا این موضوعات در قره باغ مورد بحث قرار گرفته اند یا نه؟ ایگور پوپوف در اظهارات خود تنها بر این نکته تاکید کرده است که قره باغ در مرحله ای باید وارد روند مذاکرات صلح شود. جیمز وارلیک نیز اظهارات منسوب به خود در باکو مبنی بر نقش آفرینی ترکیه در حل مناقشه را تکذیب کرد. جیمز وارلیک در گفتگو با "صدای آزادی" به دلایل دیدار با نمایندگان سازمان های غیر دولتی پرداخته است. وی تاکید کرده است که یکی از مشکلات عمده فقدان اعتماد و تماس میان ملت های دو طرف است و اگر این اعتماد احیا شود ملت ها می توانند به تفکر برای صلح دائمی براساس منافع متقابل بپردازند. براساس توافق به عمل آمده میان روسای جمهوری ارمنستان و آذربایجان در 19 نوامبر گذشته قرار است رهبران دو کشور بار دیگر در اوایل سال آینده دیدار کنند. این دیدارها بخشی از ابتکار آمریکا محسوب می شوند، گرچه هنوز جزئیات پیشنهادات ارائه شده از سوی آمریکا به طرفین منتشر نشده است. براساس برخی اخبار این پیشنهادات می توانند شامل حضور در طرح های عمده منطقه ای، گشایش مرزها و ایجاد راه های ارتباطی باشد. اما هنوز مشخص نیست که وضعیت کنونی قره باغ حفظ شده و یا دچار تغییر خواهد شد. با این وجود می توان پیش بینی کرد هرگونه تغییر در وضعیت کنونی می تواند منجر به تغییر در موازنه قدرت و ایجاد بی ثباتی شود.
روبرت مارکاریان