سرژ سرکیسیان رئیس جمهوری ارمنستان روز جمعه در سفری غیر منتظره راهی کشور همسایه گرجستان شد. خبر این سفر زمان کوتاهی پیش از انجام آن اعلام شد که می تواند حاکی از تحولات جدید در منطقه باشد. در بیانیه ای که در رابطه با اهداف این سفر منتشر شد آمده است."در این سفر چشم انداز جدید برای حصول پیشرفت در موضوعات مطرح در دستورکار روابط ارمنستان و گرجستان ترسیم خواهد شد."

ظاهرا این چشم انداز جدید اشاره به موضوع گاز دارد. گرجستان در حال مذاکره فعال با شرکت روسی "گازپروم" جهت خرید حجم بالایی از گاز است. در حال حاضر گرجستان سالانه 3 میلیارد متر مکعب گاز از روسیه دریافت می کند که 2 میلیارد متر مکعب آن به ارمنستان ترانزیت شده، بخش کوچکی در مقابل حق ترانزیت برداشته شده و مابقی نیز به مصارف تجاری اختصاص می یابد.

گرجستان بخش عمده گاز مصرفی خود را از جمهوری آذربایجان تامین می کند.

محافل داخلی در تفلیس از این موضوع متعجب هستند که با توجه به توانایی تامین گاز مورد نیاز این کشور از سوی جمهوری آذربایجان خرید گاز از روسیه چه اهدافی را می تواند دنبال می کند؟ به احتمال بسیار زیاد پیشنهاد این موضوع از سوی روسیه مطرح شده است که در پی فروش گاز خود از طریق گرجستان و ارمنستان به ایران است.

ایران دارای یکی از بزرگترین منابع گازی در جهان است با این وجود به گفته آلکساندر نوواک وزیر انرژی روسیه، این کشور و ایران به دنبال توافق برای تبادل گاز هستند، بدین معنی که ایران گاز روسیه را در مرز با ارمنستان و برای مصرف در مناطق شمالی خود خریداری کرده و در مقابل گاز تولید شده در جنوب ایران را به خریداران گاز روسیه تحویل می دهد. بدین ترتیب روسیه خواهد توانست گاز خود را به سواحل خلیج فارس برساند.

کارشناسان سوددهی اقتصادی این طرح را اندک ارزیابی می کنند اما با اجرای آن روسیه کنترل مسیر ترانزیتی ارمنستان و گرجستان برای انتقال گاز ایران را در اختیار گرفته و اجازه نخواهد داد تا اروپا گاز ایران را از مسیر ارمنستان و گرجستان دریافت نماید. این طرح علیرغم سود اقتصادی که می تواند برای گرجستان در پی داشته باشد با واکنش منفی محافل داخلی گرجستان مواجه شده است. مخالفین دولت گرجستان با گسترش روابط با "گازپروم" روسیه مخالف بوده و آن را ابزاری در دستان روسیه برای اشغال می دانند.

با این وجود و با توجه به سفر سرژ سرکیسیان رئیس جمهوری ارمنستان به گرجستان چنین بنظر می رسد که روسیه موفق به جلب موافقت ارمنستان و گرجستان شده است. در ظاهر هدف عمده این طرح ممانعت از ترانزیت گاز ایران به اروپا است و در صورت اجرای، ایران برای صادرات گاز خود به اروپا باید به دنبال مسیری به غیر از ارمنستان و گرجستان باشد. این که ارمنستان چه نفع مالی از ترانزیت گاز میان روسیه و ایران کسب خواهد کرد هنوز مشخص نیست. اما آن چه مسلم است این طرح هیچ منفعت سیاسی برای ایروان نداشته و این کشور را به عاملی برای اجرای طرح های روسیه بر ضد غرب تبدیل خواهد کرد.

نویسنده: نائیرا هایرومیان

منبع: "Armenianow.com" ارمنستان

رادیو ارمنی معاونت برون مرزی صدا و سیما